Eg sat i romjula og førebudde meg litt til å vere med i NRK Sogn og Fjordane.  Dei ville ha mi meining både om 2009, men mest om utsiktene for 2010.  Som vanleg blei det også denne gongen til at vi brukte meir tid på fortida enn på framtida.  Det slo meg at det er litt typisk for oss her i fjordfylket.  Vi har lett for å fundere meir over det som var enn å forholde oss offensivt til det som kjem.  Det er tross alt i framtida vi skal vere resten av livet.

Trussel eller moglegheit?

Utviklinga går vidare enten vi vil eller ikkje.  Det beste vi kan gjere er å prøve å påvirke den.  Skal vi klare det må fokuset vere moglegheitene som ligg i utviklinga, ikkje berre truslane.  Berre truslar ser den som ikkje vil eller kan sjå noko anna.  Det disse ofte manglar er kunnskap om framtida og dermed også mot og vilje til å møte den offensivt.  Historia er god og viktig å ha med seg, men berre om vi brukar denne kunnskapen til å forstå utviklinga og bruke våre erfaringar til å takle endringane.

Galskap?

Mange meinte det var galskap når Richard og Eivind Grov i 2001 ville investere 35 millionar i eit nytt bade- og spa-anlegg på Alexandra Hotell.  Det var sikkert mange av dei same som meinte leiinga i Lerum var riv ruskande galne når dei meinte ny design og satsing på marknadsføring var det som skulle snu ei negativ utvikling i 2005.  Å bygge ein ny skipstank i Deknepollen å tru at ein skulle konkurrere med Sintef og NTNU i Trondheim, måtte i alle tilfelle vere galskap.  For ikkje å snakke om å få kongestatua til Skjerjehamn og gjere ein møteplass og attraksjon ut av staden, eller å bygge operahus på Nordfjordeid. Historia er full av historier om personar som har satsa og mislykkast, men eit like sikkert prov på framgang, velstand og utvikling er alle som har våga å tenkje nye og dristige tanker, har gjort noko med dei og lykkast.  Tenk om vi var flinkare til å dyrke dei siste og ikkje dei fyrste.

Fast i fortida?

Eg synest samfunnsdebatten i fylket er altfor sterkt prega av at vi ”heng igjen” i fortida.  Våre mest aktive skribentar og samfunnsdebattantar har eit historisk utgangspunkt.  Ikkje nødvendigvis noko galt i det.  Etter mi meining er kultur, arv og tradisjon ein god og viktig ballast å ha med inn i framtida.  Men ikkje alt er like viktig eller naudsynt å ta med seg vidare, og det må for all del ikkje hindre utviklinga, omstillinga og nytenkinga.

Vemodig

For å ta nokre døme.  Eg forstår ikkje det store engasjementet rundt flagget til Fjord 1.  Protesttog, truslar og avisinnlegg over fleire sider.  Er det avgjerande for Fjord 1 si utvikling og framtid korleis flagget ser ut?  Eg er 55 og huskar både Kommandøren og Sognefjord, men ikkje korleis flagget såg ut.  Trur de ungdommen forstår noko meir av denne debatten enn eg?  Eg har forståing for at endå eldre folk synest det er vemodig, men heller ikkje så mykje meir enn det – litt vemodig.

Blikket bakover eller framover?

Eg forstår ikkje at sjukehus-, skule- og kommunestrukturdebatten heile tida tek utgangspunkt i korleis ting var før.  Med båe beina på jorda kjem vi ikkje av flekken.  Vi må våge å sjå konsekvensane av utviklinga for å klare å prioritere innsatsen som skal til for å påvirke den!  Tenk på bedriftsleiarane som eg nemnde tidlegare i innlegget.  Dei har blikket retta framover.  Dei ser etter moglegheitene.  Dei er uredde og vågar både å satse og å prioritere. Dei påverkar utviklinga og framtida.