Bank og finans har nok ikkje tradisjon for akkurat dette. Men i Sparebanken Sogn og Fjordane prøver vi likevel å utfordre, tenkje nytt og våge oss ut på nye områder. Det krev både mot, kunnskap og sjølvtillit. Ikkje minst det siste. Ein må heller ikkje vere redd for å ”drite seg ut”. Skal ein organisasjon våge, må leiarane våge. Vi må våge å utfordre andre sider ved oss sjølve enn dei fagleg trygge sidene. Vi må rett og slett by på oss sjølve. Difor skal vi alle sykle til leiarsamlinga på Skei torsdag den 8. april. Difor skal vi bu i lavvo når vi har samling med alle tilsette på Sandane i midten av april.

Difor våga vi også å lage ”Olsenbanden” som du kan sjå nedanfor her. Litt ”galskap” gjer godt i alle organisasjonar!

God påske!

Den vinden heiter Alfred Bjørlo.

I oktober i fjor stod eg i Trivselshagen på Sandane og delte ut stipend til Tarjei Bø. Eg spurte han kva som var målet for sesongen og fekk eit kontant svar; – eg skal slå Bjørndalen! I oktober to år tidlegare var eg i Måløy og presenterte banken sitt næringsbarometer og drista meg til å sette fokus på fornybar energi som eit framtidig satsingsområde for næringslivet i fylket. I den samanheng peika eg særskilt på dei føresetnadane Måløy hadde til å bli eit senter for vindkraft og industri knytt til denne nye energiforma.

Målretta satsingar
Kva har skjedd sidan den tid? Tarjei har slått Bjørndalen i tre løp, fått sitt internasjonale gjennombrot i verdenscupen og tatt OL- gull på stafetten. Måløy hadde dei rette folka til rett tid og har satsa aktivt og målretta på konkrete teknologiprosjekt og har i lag med andre gode krefter fått danna Vindkraftforum Sogn og Fjordane. Vestavind Kraft er blitt eit av dei mest omtala selskapa i fylket og med Erling Holden har Høgskulen og Vestlandsforskning klart å markere seg som ein liten spydspiss innnan fagfeltet fornybar energi. Dette er gladmeldingar i ei tid då vi treng nettopp det.

Her har det vore konkret handling mykje meir enn berre prat og lovnader! Vilje og handlekraft!

Vindkraftforum
Nokre av dei konkrete resultata vart viste  fram for statsråden og næringslivsleiarar frå store nasjonale selskap som Statoil og Statskraft på tysdag. Etter ein rundtur i Teknopollen brukte dei uttrykk som ”Gründer-Norge på sitt beste”, ”ein heilt ny og fantastisk oppdagelse”, ”fantastisk morsomt og interessant”, ”aldri sett maken til pågangsmot”.

No skal vi ikkje la oss blende av gode ord og fine taler.  Den feilen har vi gjort før. Igjen er det ein fare for at dei store miljøa og nettverka rundt NTNU og Sintef i Trondheim og oljemiljøet i aksen Stavanger-Bergen stikk av garde med både tilskota, kontraktene og arbeidsplassane. Men for ein gong skuld har vi gjort som Tarjei Bø. Vi har sett oss store mål. Vi trener og gjer det som skal til for å hevde oss. Vi viser oss fram og vågar å ta opp konkurransen med dei beste i verda. Vi har sjølvtillit og vi er offensive!  Akkurat den gode kjensla hadde eg i Måløy på tysdag.

Kva med resten av Nordfjord?
Ein liten refleksjon til slutt.  Kvifor heng ikkje heile Nordfjord seg på den driven som Måløy Vekst no har skapt? Er ikkje dette tida for å samle heile Nordfjord i ei næringsforeining? Hadde eg vore ordførar i Eid, Gloppen, Hornindal eller Stryn hadde dette vore eit tema eg hadde meldt inn til Nordfjordrådet på fyrste møte. Her er driv, her er kompetanse, her er nettverk, her er handlekraft.  Mannen bak heiter Alfred Bjørlo og må så snart som mogeleg få større armslag til glede for Måløy og heile fylket!  Hugs, det er  ”Bjørndalen ” vi konkurrerer med!

Medan diskusjonane går om kompetansearbeidsplassar og omdømme, blir det samtidig jobba jamnt og trutt for å utvikle dei miljøa vi har.  Nett no er det ledig to kjempegode og viktige jobbar i finansmiljøet i Førde.  Gjensidige Bank søkjer etter direktør for nettbanken sin, og Aud Ingrid i Fjord Invest Management søkjer etter ein kollega med leiar- og styreerfaring som også blir tilbydd partnerskap i selskapet.

Eg er så heldig å ha fått lov å følgje utviklinga i båe disse verksemdene på nært hold og veit kor mykje arbeid det er å utvikle slike nyetableringar til lønnsame og stabile arbeidsplassar.  Difor er det ekstra gledeleg å sjå resultata og konstatere at vi gjennom samarbeid med andre aktørar og dyktige tilsette i dag kan tilby slike jobbar i fylket vårt.  Den største utfordringa er faktisk å finne dei rette personane.  Det har det vore så langt, det vil det også vere i framtida.  Både Gjensidige Bank og Fjord Invest er komne dit dei er i dag fordi ein så langt har klart akkurat den jobben. 
Men det stoppar ikkje med det.  Vi må ha fleire dyktige folk.  Vi må fyrst og fremst ha fleire dyktige leiarar.  Då nyttar det ikkje berre å flytte dei mellom eksisterande verksemder.  Vi må finne nye talent.  Nokon utviklar vi sjølve, som Hallvard som blei nominert blant 10 på topp av unge leiarar sist  veke.  Men vi må også få andre som vil satse og utvikle seg i fylket.  Er du ein av disse sjølv, eller veit du om nokon?  Vil du vite meir? 

Her er linken til annonsene :

Gjensidige Bank

Fjordinvest

Kanskje finn vi kandidatar på jobbmessene til Framtidsfylket, som startar i Oslo på måndag.  Eg gledar meg til å sjå mange av dokke der.  Kanskje burde vi med utgangspunkt i Framtidsfylket utvikla eit profesjonelt rekrutteringsselskap i fylket?  Det er litt synd at vi ikkje har eit lokalt alternativ men må til Bønes Virik i Bergen for å få hjelp  til å rekruttere kompetente folk til eige fylke.

Eg håpar på mange gode søkarar både til Fjord Invest og Gjensidige Bank!

Årets unge leiar ?

Sogn og Fjordane er svært sjeldan synlege når næringslivet har kåringar om størst, fyrst eller best.  Difor gledar det meg stort at vi i BI og DN si kåring av ”årets unge leiar” finn vår eigen Hallvard Klakegg.  Profesjonelt leiarskap er sjølve grunnlaget for utvikling og vekst uavhengig av bransje.  For oss har dette hatt sterkt fokus i lang tid og det er difor ein viktig siger at vi og fylket viser igjen også i slike kåringar.

 

Etter ein knalltøff konkurranse med om lag 100 andre deltakarar står Hallvard igjen i lag med ni andre flinke unge leiarar og ventar spent på finaleresultatet som blir kunngjort under BI sin konferanse i Oslo i morgon.  Det var dette eg håpa på når eg melde han på konkurransen tidleg i haust.  Kunne vise at du ikkje må jobbe i eit større konsern i ein stor by for å nå opp.  At du ikkje må høyre til i eit internasjonalt konsulentselskap for å nå opp.  At du faktisk kan bu på Klakegg og jobbe på toppnivå i ein regional sparebank.  Dette viser igjen at vi har potensiale, berre vi vågar nok og trur på oss sjølve.
Eg kjenner at det gjer noko med sjølvtilliten både til meg sjølv, banken og leiargruppa.  I tillegg ser eg på Hallvard at dette er moro.  Moro å konkurrere litt!  Moro å vinne fram i konkurranse med andre på ein nasjonal arena!  Moro å vise igjen, moro å lykkast!
Det er nesten som eg ser han føre meg i morgon i Oslo.  – Å hvor kommer så di frå?  Eg kjem ova Kalkegg!
Lykke til, Hallvard!  Eg er stolt som ein hane!

Eg sat i romjula og førebudde meg litt til å vere med i NRK Sogn og Fjordane.  Dei ville ha mi meining både om 2009, men mest om utsiktene for 2010.  Som vanleg blei det også denne gongen til at vi brukte meir tid på fortida enn på framtida.  Det slo meg at det er litt typisk for oss her i fjordfylket.  Vi har lett for å fundere meir over det som var enn å forholde oss offensivt til det som kjem.  Det er tross alt i framtida vi skal vere resten av livet.

Trussel eller moglegheit?

Utviklinga går vidare enten vi vil eller ikkje.  Det beste vi kan gjere er å prøve å påvirke den.  Skal vi klare det må fokuset vere moglegheitene som ligg i utviklinga, ikkje berre truslane.  Berre truslar ser den som ikkje vil eller kan sjå noko anna.  Det disse ofte manglar er kunnskap om framtida og dermed også mot og vilje til å møte den offensivt.  Historia er god og viktig å ha med seg, men berre om vi brukar denne kunnskapen til å forstå utviklinga og bruke våre erfaringar til å takle endringane.

Galskap?

Mange meinte det var galskap når Richard og Eivind Grov i 2001 ville investere 35 millionar i eit nytt bade- og spa-anlegg på Alexandra Hotell.  Det var sikkert mange av dei same som meinte leiinga i Lerum var riv ruskande galne når dei meinte ny design og satsing på marknadsføring var det som skulle snu ei negativ utvikling i 2005.  Å bygge ein ny skipstank i Deknepollen å tru at ein skulle konkurrere med Sintef og NTNU i Trondheim, måtte i alle tilfelle vere galskap.  For ikkje å snakke om å få kongestatua til Skjerjehamn og gjere ein møteplass og attraksjon ut av staden, eller å bygge operahus på Nordfjordeid. Historia er full av historier om personar som har satsa og mislykkast, men eit like sikkert prov på framgang, velstand og utvikling er alle som har våga å tenkje nye og dristige tanker, har gjort noko med dei og lykkast.  Tenk om vi var flinkare til å dyrke dei siste og ikkje dei fyrste.

Fast i fortida?

Eg synest samfunnsdebatten i fylket er altfor sterkt prega av at vi ”heng igjen” i fortida.  Våre mest aktive skribentar og samfunnsdebattantar har eit historisk utgangspunkt.  Ikkje nødvendigvis noko galt i det.  Etter mi meining er kultur, arv og tradisjon ein god og viktig ballast å ha med inn i framtida.  Men ikkje alt er like viktig eller naudsynt å ta med seg vidare, og det må for all del ikkje hindre utviklinga, omstillinga og nytenkinga.

Vemodig

For å ta nokre døme.  Eg forstår ikkje det store engasjementet rundt flagget til Fjord 1.  Protesttog, truslar og avisinnlegg over fleire sider.  Er det avgjerande for Fjord 1 si utvikling og framtid korleis flagget ser ut?  Eg er 55 og huskar både Kommandøren og Sognefjord, men ikkje korleis flagget såg ut.  Trur de ungdommen forstår noko meir av denne debatten enn eg?  Eg har forståing for at endå eldre folk synest det er vemodig, men heller ikkje så mykje meir enn det – litt vemodig.

Blikket bakover eller framover?

Eg forstår ikkje at sjukehus-, skule- og kommunestrukturdebatten heile tida tek utgangspunkt i korleis ting var før.  Med båe beina på jorda kjem vi ikkje av flekken.  Vi må våge å sjå konsekvensane av utviklinga for å klare å prioritere innsatsen som skal til for å påvirke den!  Tenk på bedriftsleiarane som eg nemnde tidlegare i innlegget.  Dei har blikket retta framover.  Dei ser etter moglegheitene.  Dei er uredde og vågar både å satse og å prioritere. Dei påverkar utviklinga og framtida.

Sak om Lise Mari Haugen på firda.no

Eg skal ikkje gjere dette til eit innlegg for eller i mot endra kommunestruktur.  Eg vil berre reise nokon problemstillingar i høve det å la alt bli med det gamle – noko som sjølvsagt alltid er det enklaste.  Det eg lurer på er korleis kommunane skal klare å tiltrekke seg dei dyktigaste fagfolka i tida framover?  Blir miljøa store nok?  Blir arbeidsoppgåvene varierte og utfordrande?  Blir behovet for fagleg utvikling tilfredstilt?

-Eg har fått draumejobben, er overskrifta i papirutgåva av Firda på laurdag.  Lise Mari Haugen har allereie hatt to toppstillingar i kommunesektoren sjølv om ho framleis er berre 30 år.  No forlet ho rådmannstillinga i Hornindal til fordel for assisterande rådmannstilling i Førde.  At ho er frå Askvoll og vil busette seg der endrar ikkje på avgjera.  Pendling til Førde er ikkje noko problem, for ho gler seg til å jobbe med fag og system igjen i eit større fagmiljø.

No skal eg vere svært forsiktig med å bruke Lise Mari som sanningsvitne for mine meiningar, men eg vågar påstanden at dette ikkje er siste gongen vi ser at dei flinkaste vil vidare og brukar i beste fall dei små miljøa som springbrett til noko meir spennande og utfordrande.

Men ikkje misforstå meg.  Vi har mange flinke og dyktige folk som jobbar i sentrale stillingar i kommunane, både små og store.  Sjå berre på Marit Elisabeth Larsen, rådmann i Gloppen.  Energisk, dyktig og modig.  Ofte treng du alle disse eigenskapane i ein slik jobb.  Mykje skal gjerast og det meste må endrast.  Alle kjenner til kor vanskeleg dette er i tider med stram økonomi og aukande tal oppgåver som skal løysast.  Difor er eg også bekymra for kor lenge kreftene, motet og energien varer.  Det kan neppe vere enkelt å skulle bu og leve i små lokalsamfunn der du også er den som skal fronte endringar i skulesturktur og kutt i velferdstilbod.  Etter reportasjane i Firda Tidend å døme er det ikkje mange oppmuntrande ord og klapp på skuldra.  Det kunne både Marit og mange andre i hennar stilling trenge!

Ei anna avisoverskrift vakte også interesse denne veka.  – Frå Aker til Moods og Norway, stod det i Fjordingen på onsdag.  Stryningen Nils Are Karstad Lysø (41) går frå stillinga som konserndirektør i Røkke sitt Aker-system til vesle, men framgangsrike Moods of Norway.  Det skulle jo tyde på at storleik verken på  verksemd eller fagmiljø har vore avgjerande.   Nettopp!  Nils Are seier det er to ting som har vore avgjerande.  Tilknytinga til Stryn og miljøet der, samt det å jobbe meir operativt i ei mindre  verksemd med vekstspotensale internasjonalt.  Dette gjer det interessant å klatre ned frå maktens tindar og styreromma på Aker Brygge, til kreative prosessar og skapartrang i Stryn, men med verden som arena.  Dette liknar lite på jobbinnhald og frihetsgrader i ein rådmannsjobb i Askvoll, Hornindal eller Gloppen, for å bruke nokon tilfeldige døme.

Lise Mari og Nils Are er to gode døme på unge leiarar som vi treng fleire av i fylket.  Utfordringa vår er å skape arbeidsplassane og fagmiljøa som tiltrekkjer dei.  Eg har ikkje alle svara.  Men nokon av forutsetninga har dei sjølve gitt i avisa.  Men då må nokon gamle strukturar falle og nytenking må få betre vekstvilkår.

Foto: Tor Yttri

Eg les i Aftenposten og i Sogn Avis at Ynge Hallén er aktuell som fotballpresident.  Ja, eg må berre innrømme at eg blei litt overraska.  Tatt på senga!  Men kvifor det?  Det irriterar meg faktisk ikkje so lite at eg ikkje har kome på dette forslaget sjølv.  Har det med smålåtenheita vår å gjere at vi ikkje vågar heilt å tenkje desse tankane?  Dei store tankane om dei store posisjonane sidan vi er frå Sogn og Fjordane?

Er ikkje Sogndal blitt kåra til den beste breiddeklubben og best på utvikling av unge spelarar kanskje?

Har ikkje Sogndal og Sogn og Fjordane vore storleverandør til landslaga i mange år kanskje?  Kor kjem Flo-karane, Frode Grodås og Alexander Ødegård frå, for å nemne nokon av dei mest kjente?

Var ikkje Sogndal i cupfinalen i 1976 kanskje?  Alle huskar at Sogndal var der men få huskar kven dei spelte imot. Ikkje eg eingong!

Har ikkje Sogndal halde seg i dei to øvste divisjonane i ein mannsalder med utgangspunkt i eit tynt befolka omland og med små økonomiske ressursar?

Ikkje minst det siste – økonomi! Eg trur svært få er klar over kva bragd det er å halde seg der og samtidig utvikle eit anlegg som Fosshaugane Campus. Her er investert 10-tals millionar kroner med Sogndal Fotball som motor. Mange andre toppklubbar har gjort investeringar og brukt pengar dei ikkje har, med påfølgjande tap og avskrivingar for bankar og andre kreditorar.  Det står stor respekt av Sogndal Fotball si økonomistyring kombinert med investeringar og  sportslege satsingar.

Og sist, men ikkje minst – Yngve har hatt mange sentrale verv i norsk fotball dei siste åra.  Både i Norsk Toppfotball og i arbeidet med ny strategisk plattform har han gjort seg bemerka med sin kunnskap og innsats. Han er difor både kjent og respektert langt inn i korridorane på Ullevål Stadion.

Så kvifor skulle det overraske meg (eller andre) at nettopp ein av dei heilt sentrale leiarane frå Sogndal er ein heit kandidat til å bli president?  Yngve er ein toppkandidat – verken meir eller mindre!  Lat han få all den støtte han kan få frå fylket vårt!  Og til Tore Dvergsdal og Rolf Navarsete, som båe sit i valkomiteen. Slutt å leit! De har kandidaten!

http://www.flickr.com/photos/arnybo/ / CC BY-NC-SA 2.0

Mi erfaring er at storleik har noko å seie.  Ikkje minst når det gjeld kompetansemiljø.  Difor har min draum vore å utvikle Førde til å bli så stort når det gjeld bankar og beslekta verksemd, at det blir attraktivt for dei som ønskjer ei karriere innanfor dette fagområdet.  Som profesjonelle verksemder er vi heilt avhengige av å tiltrekke oss nye og kompetente medarbeidarar.

I dag er det om lag 230 arbeidsplassar innan bank og finans i Førde.  190 av desse er tilknytta Sparebanken Sogn og Fjordane, Gjensidige Bank og Gjensidige Forsikring.  Dette er ein vekst på om lag 75 dei siste 3 åra.  Med etableringa av Gjensidige Bank tok vi eit nytt og avgjerande skritt i å vise at det faktisk er mogeleg å etablere nye verksemder innan finans også utanfor dei store byane.  Gjennom oppkjøpet av Citibank si verksemd innan forbruksfinansiering sist veke, får Gjensidige Bank med hovudkontor i Førde ei avdeling med 93 tilsette i Oslo. Dette skal sikre framtidig lønnsemd og dermed eksistensgrunnlaget til banken.

Sparebanken Sogn og Fjordane driftar i dag mange av basisfunksjonane i Gjensidige Bank og er også sentrale i alle utviklingsprosjekt.  No blir det ei stor oppgåve å integrere Citibank sine system, rutinar og organisasjon i Gjensidige Bank.  Eit svært omfattande prosjekt som vil gå i meir enn eitt år.  Dette er lærerikt, men sjølvsagt også utfordrande og ressurskrevande.

Eg har også lyst å nemne revisjons- og konsulentmiljøa som viktige og kompleterande til finansmiljøa.  Først og fremst PWC som over lang tid har bygt opp ei stor og kompetent verksemd i Førde, men også Lotteri- og stiftingstilsynet, sjukehuset og høgskulen representerer store og viktige fagmiljø.

I undersøkinga som Framtidsfylket gjorde i vår, kom det fram at bank- og finansmiljøet i Førde var det mest kjente og attraktive fagmiljø i fylket.  Gjett om det gleda meg!

Ein særskilt gratulasjon til styreleiar Arvid Lillehauge og direktør Ole Schanke Eikum, sjølv om eg veit at det er mange andre også som har jobba med avtalen.  I spissen må det alltid vere dyktige og modige leiarar som vågar å satse.  Avtalen om kjøp av kraftselskapa i Bremanger er historisk og viktig.

NVE-statistikken viser at det årleg blir produsert om lag 14 TWh i fylket vårt.  Snittprisen så langt i år har vore 28 øre/kWh.  Det tilseier ein omsetningsverdi på i underkant av 4 mrd kroner.  Når vi då veit at driftskostander inkl avskrivingar er på 8 øre!kWh er resultatet av denne produksjonen rundt rekna 3 mrd kroner før skatt.

Dessverre er berre 15% av dette produsert av selskap med selskapsadresse her i fylket.  Etter oppkjøpet i Svelgen er denne delen auka til 18,6%.  Det er likevel langt mindre enn det vi skulle ønskje oss.  Eigarane i fylket er fyrst og fremst fylkeskommunen, men også mange kommunar får årleg store utbytte frå kraftselskapa.  Men dei fleste utbyttekronene går dessverre aust over fjellet.

Ein stor og strategisk eigar i energiselskapa i fylket er BKK.  Mange ser kanskje også på dette som ein trussel.  Sett frå min ståstad synest det som BKK opptrer langsiktig og fornuftig.  Her sit Statskraft med 49,9% eigarskap og er ei konstant utfordring for dei som ønskjer å ha fleirtalet på vestnorske hender.  Ei forskyving av eigarskapet i BKK vil kunne bety endring rundt styreborda i mange av våre eigne selskap.

Men i dag gledar eg meg over at denne handelen gjekk ”i boks”.  At ein fann partnarar tyder på at ein etter kvart også har utvikla relasjonar gjennom samarbeid over tid.  Det er gledeleg og dannar eit godt grunnlag for eit endå tettare samarbeid mellom energiselskapa i regionen.  Vi treng sterke og robuste selskap for å møte dei framtidige utfordringane – kapital og kompetanse.  Då treng vi også eigarar som tenkjer langsiktig og som bygger solide selskap.  Det kan bli ei utfordring for kommunar og fylkeskommune som treng utbyttekronene til driftsoppgåver.

Som eg har sagt så mange gongar før, fornybar energi er dette fylket sin store sjanse!

Lykke til!

Lag ditt eige bankkort her